صندلی‌ها عوض

پرونده هسته‌ای ایران هفته گذشته از پیچ تندی عبور کرد. در حالی که همه در ایران مشغول آماده شدن برای آغاز تحریم‌ها بودند در آخرین لحظات این اروپا بود که از یک برخورد سخت ترسید و تغییر موضع داد. اروپا اکنون احساس می‌کند بین دو قدرت ایران و روسیه گیر افتاده است و تقاضا دارد اوضاع بنحوی پیش نرود که مجبور شود یکی را انتخاب کند. با توجه به قیمت روزافزون انرژی انحصار بازار اروپا در دست روسیه برای این قاره کوچک بسیار گران تمام شده است و اروپا قصد دارد در کوتاهترین زمان ممکن با وارد کردن ایران به بازار گاز اروپا سیاست موازنه منفی را در پیش بگیرد. البته در این میان کار انگلیس راحتتر است چون تنها کشور اروپایی است که گاز مورد نیازش را عمدتا بشکل ال‌ان‌جی مایع وارد می‌کند. اروپاییها با آثار عملی دامی که آمریکا برایشان در برخورد با پرونده هسته‌ای ایران طراحی کرده بود کم‌کم روبرو می‌شوند. آمریکا مهمترین منبع آزاد انرژی را در این پرونده هدف گرفت و در این میان اروپاییها امیدوار بودند با قرار دادن خود در ذیل اراده آمریکا خیلی زود پس از تسلیم شدن ایران در لاشه باقی‌مانده سهیم شوند. اما چیزی که در عمل اتفاق افتاد این بود که آمریکا با ملتهب نگه داشتن فضا در شرایطی که توان برخورد نهایی با ایران را نداشت دست اروپا را برای بازسازی روابط بلندمدت با ایران بست. نتیجه این استراتژی را اکنون بخوبی می‌توان در تغییر موضع روسیه دید. روسیه وانمود می‌کند تحت فشار شدیدی از جانب آمریکا قرار دارد و مجبور است نهایتا با تحریم ایران موافقت کند. هفته گذشته روسیه برای اولین بار لحن خصمانه‌ای در برابر ایران اتخاذ کرد و تاکید کرد که عنی‌سازی در ایران مورد پذیرش نیست. در واقع روسیه اصلا ناراحت نمی‌شود اگر ایران تحریم شود یا به شکل کنونی روابطش با اروپا بحرانی باشد. این شرایط روسیه را به یک انحصار عظیم گازی در اروپا تبدیل می‌کند و می‌تواند تا جایی که دلش بخواهد اروپا را بدوشد. در این میان البته روسیه اندکی نگرانی در مورد وجهه مستقل و ضدآمریکایی خودش دارد. در این مورد پوتین توضیح داد که مورد ایران متفاوت است چون احمدی‌نژاد تنها رییس‌جمهوری است که خواستار محو یک کشور دیگر از نقشه شده است. اما ایران. ایران هم بازی را جالب یافته است و بدش نمی‌آید هر روز به آن دامن بزند. ایران یک اولتیماتوم دو هفته‌ای به ژاپن و یک مهلت دو ماهه هم به هند و پاکستان داد تا تصمیم خودشان را برای شروع پروژه‌های نفت و گاز بگیرند وگرنه ایران به گزینه‌های دیگری روی خواهد آورد. این گزینه‌های دیگر البته شامل اروپا هم می‌شود.

پرده جدید نمایش هسته‌ای کمر آمریکا را شکسته است. این روزها پس از شکست آمریکا در جنگ لبنان و پس از آن در پرونده هسته‌ای ایران هر کس که دستش به دهانش برسد یک فحش آبداری برای آمریکا می‌فرستد. عقده‌های چندین ساله سخنگوها پس از شکست آمریکا در تحریم ایران یکباره منفجر شد. از کوفی عنان تا آژانس اتمی تا رهبران اروپایی و طبیعتا روسیه و چین و دیگران. اعتماد بنفس چین در مقابل آمریکا پس از آزمایش موشک‌هایش در جنگ لبنان افزایش یافته و روسیه هم اساسا در پرونده هسته‌ای بیشتر به منافع خودش می‌اندیشد تا ترس از آمریکا. هفته پیش روسیه با پیشی گرفتن از عربستان مقام اول صادرات نفت جهان را بخود اختصاص داد بنابر این نیازی به نگرانی نیست. در این میان آمریکا که به گفته بولتون مشغول تنظیم قطعنامه تحریم ایران بود و فکر می‌کرد وقتی آنرا روی میز بگذارد همه امضا خواهند کرد مشمول بیشترین بدهی‌هاست. مذاکره کننده ارشد هسته‌ای آمریکا در پرونده هسته‌ای کره شمالی (کریستوفر هیل) در سخنان خنده‌داری اعلام کرد «ممکن است کره شمالی به امتیازاتی مشابه آنچه به ایران داده خواهد شد چشم داشته باشد اما این کشور باید بداند که این امتیازات تنها به کشورهایی که عضوی از جامعه بین‌المللی باشند تعلق می‌گیرد و کره شمالی عضوی از جامعه بین‌المللی نیست» و اینکه «ایران باید به نگرانی‌های جامعه بین‌المللی توجه کند». باید ازین آدم پرسید مگر جامعه بین‌المللی به نگرانی‌های ایران اهمیت می‌دهد که ایران بخواهد به نگرانی‌هایش توجه کند؟ وقتی خزر تقسیم می‌شد جامعه بین المللی کجا بود؟ مگر نه اینکه بر اساس حقوق دریاچه‌ها سهم کشورهای همسایه مساوی است؟ پس سهم ایران که مشترکا با شوروی سابق در این دریا ساحل داشتند ۵۰-۵۰ مساوی است. حالا سهم ۲۰ درصدی را هم به ایران نمی‌دهند. جامعه بین‌المللی کجا بود وقتی آمریکا هر روز تصمیم می‌گرفت به کشوری حمله کند و آنرا اشغال کند؟ حقیقت این است که ما حق خودمان را از جامعه بین‌المللی خواهیم گرفت و پرونده هسته‌ای بخشی از مانور احقاق حق ایران است. دیگر کسی به خودش چنین جراتی نخواهد داد که ایران را تحقیر کند یا تهدید به اشغال نظامی یا تعرض کند.

ایران با مانور هوشمندانه‌ای تبلیغات غرب را خنثی کرد. در شرایطی که دستاویز مهم غرب بر ضد ایران مساله غنی‌سازی اورانیوم بود ایران اعلام کرد که در صورتی که خواسته‌ّایش برآورده شود حاضر است غنی‌سازی را موقتا تعلیق کند. این موضع ایران کاملا دست غرب را از نظر تبلیغاتی خالی کرد. البته تعلیق در گرو بازگرداندن حقوق ایران خواهد بود و فعالیت‌های هسته‌ای متوقف نخواهد شد. اصولا غرب در مرز ناامیدی قرار دارد و کم‌کم اعتراف می‌کند که نمی‌توان جلوی کشوری که تصمیم استراتژیک برای دستیابی به فناوری هسته‌ای گرفته است را گرفت. آنها حتی جلوی کشور کوچک و فقیری مثل کره شمالی را هم نتوانستند بگیرند و در مقابل آن کاملا ذلیل شدند چه برسد به ایران قدرتمند آن هم در شرایطی که مسئولین عزتمندی در ایران بر سر کار هستند که هیچ وقت مقابل دشمنان کم نمی‌آورند.

  
نویسنده : محمد ; ساعت ۸:٥٩ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٥ شهریور ،۱۳۸٥